Het BOE publiceerde op zaterdag 10 oktober 2026 de Orden INT/1068/2026 van 7 oktober, waarmee het besluit van de Ministerraad van 6 oktober bekend wordt gemaakt dat de nieuwe Directriz Básica de Planificación de Protección Civil voor zelfbescherming goedkeurt. Voor wie evenementen programmeert, past de verandering in één getal: de capaciteit waarbij een zelfbeschermingsplan verplicht wordt in een gesloten gebouw daalt van 2.000 naar 1.000 personen.
Wat is er gebeurd
De regeling is de Orden INT/1068/2026, de 7 de octubre, geïdentificeerd als BOE-A-2026-21144 en gepubliceerd in het BOE nr. 252. De orden zelf is een vehikel: wat erin staat is het besluit van de Ministerraad van 6 oktober 2026 waarmee de Directriz Básica de Planificación de Protección Civil voor zelfbescherming wordt goedgekeurd, van toepassing op de centra, inrichtingen en vestigingen die activiteiten uitvoeren die kunnen leiden tot noodsituaties.
Diezelfde dag publiceerde het BOE nog drie andere orden uit hetzelfde besluit van de Ministerraad van 6 oktober: de INT/1069/2026 over aardbevingsrisico, de INT/1070/2026 over zware ongevallen met gevaarlijke stoffen en de INT/1071/2026 over vulkaanrisico. Die over zelfbescherming is degene die evenementenlocaties raakt.
Het is belangrijk om twee data goed uit elkaar te houden, want ze verschillen en de tekst maakt dat onderscheid met opzet. Paragraaf Vijf van het besluit stelt letterlijk: «Dit besluit heeft effect vanaf de dag na publicatie in het "Boletín Oficial del Estado"». Gepubliceerd op 10 oktober, heeft het dus effect vanaf de 11e. Maar datzelfde besluit bepaalt dat het Real Decreto 393/2007 van 23 maart «niet langer van toepassing is vanaf de publicatie van dit besluit», dus al vanaf de 10e zelf. Dat is geen tegenspraak: het zijn twee opeenvolgende stappen, één die afsluit en één die opent.
Het Real Decreto 393/2007 bevond zich bovendien al een tijd in een bijzondere situatie. Het was ingetrokken sinds de inwerkingtreding van het Real Decreto 524/2023 van 20 juni, dat de Norma Básica de Protección Civil goedkeurde en het via de enige intrekkingsbepaling, paragraaf 2.d), uit het rechtsstelsel verwijderde. Zijn Norma Básica de Autoprotección bleef echter van toepassing. Het besluit van oktober maakt een einde aan dat overlevingsregime: tot 10 oktober 2026 bleef de catalogus van activiteiten die verplicht een zelfbeschermingsplan moesten hebben, die van 2007. Vanaf de 11e geldt de nieuwe.
De catalogus, cijfer voor cijfer
De catalogus staat in bijlage I van de richtlijn. Relevant hier is onderdeel E, «Activiteiten van openbare en recreatieve evenementen», van toepassing op de locaties, terreinen en installaties waar evenementen plaatsvinden die vallen onder de geldende regelgeving voor openbare evenementen en recreatieve activiteiten. Vier gevallen, met deze letterlijke cijfers:
- E.1.1) Gesloten gebouwen: capaciteit gelijk aan of groter dan 1.000 personen, of met een evacuatiehoogte gelijk aan of groter dan 28 meter.
- E.1.2) Gesloten, demontabele of seizoensgebonden installaties: gelijk aan of groter dan 1.000 personen.
- E.2.1) In de open lucht, qua omtrek afgebakende ruimtes: gelijk aan of groter dan 5.000 personen.
- E.2.2) In de open lucht, niet-afgebakende ruimtes: gelijk aan of groter dan 20.000 personen.
De vorige regeling had dezelfde begrippen met andere cijfers. Bijlage I, paragraaf 1.d), van het Real Decreto 393/2007 onderscheidde gesloten gebouwen, «met een capaciteit gelijk aan of groter dan 2000 personen, of met een evacuatiehoogte gelijk aan of groter dan 28 m»; «gesloten, demontabele of seizoensgebonden installaties», met 2.500 personen of meer; en de open lucht, «in het algemeen, die met een capaciteit gelijk aan of groter dan 20.000 personen». Naast elkaar gezet:
| Geval | RD 393/2007 | Richtlijn 2026 |
|---|---|---|
| Gesloten gebouwen, naar capaciteit | Gelijk aan of groter dan 2.000 personen | Gelijk aan of groter dan 1.000 personen |
| Gesloten gebouwen, naar evacuatiehoogte | Gelijk aan of groter dan 28 meter, alternatief voor de capaciteit | Gelijk aan of groter dan 28 meter, alternatief voor de capaciteit |
| Gesloten, demontabele of seizoensgebonden installaties | Gelijk aan of groter dan 2.500 personen, eigen geval | Gelijk aan of groter dan 1.000 personen, eigen geval E.1.2 |
| In de open lucht, qua omtrek afgebakende ruimte | Gelijk aan of groter dan 20.000 personen, algemene regel voor de open lucht zonder onderscheid naar omtrek | Gelijk aan of groter dan 5.000 personen |
| In de open lucht, niet-afgebakende ruimte | Gelijk aan of groter dan 20.000 personen, zelfde algemene regel voor de open lucht | Gelijk aan of groter dan 20.000 personen, geen wijziging |
Drie manieren om de tabel te lezen. De eerste: de grootste verlaging in relatieve termen is geen van de twee die al genoemd zijn, maar die van de gesloten, demontabele of seizoensgebonden installaties, die van 2.500 naar 1.000 personen gaan, 60% minder. De tweede: de evacuatiehoogte van 28 meter is het enige dat niet verandert. Het was in 2007 al een alternatief criterium naast de capaciteit, en dat blijft het, met hetzelfde getal: een gesloten gebouw dat die hoogte bereikt, valt onder de catalogus, ook als de capaciteit niet tot 1.000 personen komt. De derde: in de open lucht verdwijnt de 20.000 niet. Die blijft bestaan, toegepast op de niet-afgebakende ruimte.
Er is een vijfde geval dat geen openbaar evenement is en dat niet verward moet worden met het voorgaande. De richtlijn bepaalt dat «evacuatie- en/of noodprotocollen moeten worden ingediend door alle activiteiten die, zonder onder de geldende regelgeving voor openbare evenementen en recreatieve activiteiten te vallen, in de open lucht plaatsvinden met een verwacht aantal bezoekers gelijk aan of groter dan 5.000 personen voor afgebakende ruimtes en 20.000 personen voor halfgesloten of niet-afgebakende ruimtes». Ook dit geval is niet nieuw: het Real Decreto 393/2007 nam het al op in paragraaf 2.g), tussen de activiteiten zonder specifieke sectorale regelgeving, met deze formulering: «Alle activiteiten die in de open lucht plaatsvinden met een verwacht aantal bezoekers gelijk aan of groter dan 20.000 personen». Wat verandert is het getal, dat daalt naar 5.000 in afgebakende ruimtes en op 20.000 blijft in halfgesloten of niet-afgebakende ruimtes. En het zijn protocollen, geen plannen: de tekst verduidelijkt dat ze niet worden beschouwd als zelfbeschermingsplannen in de zin van de richtlijn, en staat toe dat ze worden opgesteld volgens het format van bijlage II. Dat onderscheid is belangrijk omdat het de aard van het document verandert, ook als het aantal bezoekers hetzelfde is.
Waarom dit ertoe doet
De makkelijke kop was de verlaging voor de open lucht: van 20.000 naar 5.000 personen. Dat klopt, en het is een grote verandering voor middelgrote festivals. Maar het raakt minder organisatoren dan de andere wijziging, die bijna niet is uitgelicht.
De drempel die de meeste zalen raakt, is die van de gesloten gebouwen, omdat die wordt gehalveerd. In het bereik van 1.000 tot 2.000 personen capaciteit vallen grote stadszalen, gemeentelijke paviljoens en verbouwde theaters: dat hele bereik zat onder de catalogus van 2007 en valt er nu binnen. En parallel daaraan dalen tenten en demontabele of seizoensgebonden terreinen van 2.500 naar 1.000, de scherpste verlaging in de catalogus. Er is geen geverifieerde telling van hoeveel locaties de grens overschrijden, dus hier geven we geen cijfer; wat wel vast te stellen is, is de richting: het aantal verplichte vestigingen neemt toe.
Het tweede gevolg is minder voor de hand liggend en heeft te maken met hoe geval E.2.1 is geformuleerd. De verlaging van 20.000 naar 5.000 geldt niet voor de open lucht in het algemeen: die geldt voor ruimtes die «qua omtrek zijn afgebakend». Een openluchtevenement met 8.000 bezoekers kan aan de ene of de andere kant van die grens vallen, afhankelijk van hoe het terrein is afgesloten. En de richtlijn definieert het begrip niet. Daar zit de grijze zone, en die lossen wij hier niet op: het is een begrip dat de bevoegde overheidsinstantie die de activiteit moet toestaan, per geval zal moeten invullen, totdat er een vaste praktijk ontstaat.
Het derde punt gaat over de kalender, en dat is wat bepaalt of dit een kwestie is voor 2026 of voor 2030. Paragraaf 2.6.3 van de richtlijn, «Aanpassing aan de basisrichtlijn», bevat twee regels die niet hetzelfde zijn en die je niet moet verwarren:
- 1Zelfbeschermingsplannen die al van kracht waren bij de inwerkingtreding van de richtlijn «worden aangepast aan de bepalingen ervan binnen een termijn van maximaal vier jaar». Wie al een plan heeft, weet hoeveel tijd er is.
- 2Houders van activiteiten uit bijlage I die op de datum van inwerkingtreding al een exploitatievergunning of werkingsvergunning hadden, «moeten de documentatie van het opgestelde zelfbeschermingsplan indienen bij het bevoegde overheidsorgaan voor de toestemming van de activiteit, binnen de termijn die door datzelfde orgaan wordt vastgesteld».
Dat verschil is het praktische gegeven van dit nieuws. Wie al een plan had, heeft vier jaar de tijd. Wie dat niet had omdat de drempel van 2007 niet werd bereikt, en nu wel onder de catalogus valt, heeft geen termijn die in de richtlijn staat: die wordt vastgesteld door de bevoegde overheidsinstantie die de activiteit moet toestaan. Met andere woorden: die datum is nog niet bekend, en het BOE legt die ook niet vast.
De context helpt om de impact in te schatten. Veiligheid op locaties was, al voor deze orde, het dichtste blok verplichtingen van een productie — zo beschreven we het in de veiligheidsverplichtingen van de promotor bij festivals —, en deze orde komt in een jaar van spanning aan de basis van de sector: de Spaanse markt brak het kassarecord, met 807 miljoen euro in het jaarverslag van de APM, terwijl meer dan 80 festivals werden geannuleerd. Een nieuwe documentatieverplichting weegt niet even zwaar boven als onder in die curve.
Wat de regeling niet oplost
Drie leemtes, en alle drie merk je ze zodra je de tekst in de praktijk probeert toe te passen.
De eerste is die van de omtrek, al genoemd: de uitdrukking «qua omtrek afgebakend» scheidt een drempel van 5.000 van een drempel van 20.000, en wordt niet gedefinieerd. Voor een evenement in een open ruimte met gedeeltelijke afrastering, zones met vrije toegang of een terrein dat de openbare weg deelt, valt de classificatie niet rechtstreeks uit de letterlijke tekst af te leiden.
De tweede is die van de termijn van het tweede overgangsgeval. De richtlijn verwijst naar «de termijn die door datzelfde orgaan wordt vastgesteld», en «datzelfde orgaan» is de bevoegde overheidsinstantie die de activiteit moet toestaan. Tot die instantie zich uitspreekt, weet een houder die net onder de catalogus is komen te vallen dat hij het plan moet opstellen, maar niet wanneer hij het moet indienen.
Het derde gaat over de bevoegdheidsverdeling, en hier is het belangrijk om strikt te blijven bij wat de tekst wel en niet zegt. De catalogus is nationaal, en de toestemming voor de activiteit valt onder de bevoegde overheidsinstantie. Wat elke autonome regio zal moeten doen met haar eigen regelgeving voor openbare evenementen, en binnen welke termijn, is iets dat dit artikel niet kan bevestigen: dat is niet geverifieerd. Er staat hier ook geen enkel cijfer over sancties, omdat we die niet hebben gecontroleerd.
Wat te doen
- Controleer de exacte capaciteit die in de vergunning staat, niet die je in de praktijk gebruikt. Geval E.1.1 spreekt over «capaciteit». Als het toegestane aantal van je zaal tussen 1.000 en 2.000 ligt, gaat de locatie van buiten de nationale catalogus naar erbinnen, ook als je gewone verkoop lager ligt.
- Ga na of er al een geldig zelfbeschermingsplan bestaat en van welke datum dat is. Dat is de vraag die bepaalt in welk overgangsregime je zit: met een geldig plan, vier jaar om het aan te passen; zonder plan maar met een al verleende vergunning, een termijn die wordt vastgesteld door de instantie die de activiteit toestaat.
- Vraag die termijn schriftelijk op bij het orgaan dat je toestemming geeft. De richtlijn vermeldt die niet. Schriftelijk vragen is de enige manier om een datum te krijgen en te kunnen aantonen dat je erom hebt gevraagd.
- Classificeer elke openluchtlocatie in je agenda op omtrek, niet alleen op capaciteit. Een evenement met tussen 5.000 en 20.000 bezoekers verandert van geval afhankelijk van of de ruimte qua omtrek is afgebakend. Leg vast hoe het terrein is afgesloten en leg de twijfel voor aan de bevoegde instantie voordat je de classificatie als vaststaand beschouwt.
- Beoordeel tenten en seizoensinstallaties apart. Geval E.1.2 noemt uitdrukkelijk de gesloten, demontabele of seizoensgebonden installaties met 1.000 personen of meer. Dat is een eigen categorie in de nieuwe catalogus.
- Als je openluchtactiviteit geen gereguleerd openbaar evenement is, kijk dan naar het spoor van de protocollen. Bij 5.000 verwachte bezoekers in een afgebakende ruimte, of 20.000 in een halfgesloten of niet-afgebakende ruimte, vraagt de richtlijn om evacuatie- en/of noodprotocollen, die de tekst onderscheidt van zelfbeschermingsplannen en die mogen worden opgesteld volgens het format van bijlage II.
- Controleer de evacuatiehoogte van het gebouw. De 28 meter is een alternatief criterium: als het gebouw die hoogte bereikt, valt het onder de catalogus, onafhankelijk van de capaciteit. Dat is een gegeven dat meestal in de technische documentatie van het gebouw staat, niet in die van de kassa.
- Werk de regelgevingsverwijzing in je documenten bij. Plannen, contracten en bestekken die het Real Decreto 393/2007 aanhalen, verwijzen naar een norm die sinds 10 oktober 2026 niet meer van toepassing is. De bruikbare verwijzing is nu de Directriz Básica, goedgekeurd door het besluit van de Ministerraad van 6 oktober 2026.
Spanje is niet de enige markt die dit najaar zijn veiligheidskader voor evenementen heeft aangepast: Italië reguleerde per decreet het gebruik van gezichtsherkenning bij de toegang tot locaties en evenementen. Het zijn maatregelen van andere aard, maar ze wijzen in dezelfde richting: het dossier van een evenement wordt steeds dikker voordat het eerste kaartje wordt verkocht.
---
*Dit artikel is opgesteld door de redactie van Futura Tickets met behulp van AI en menselijke eindredactie. Eindredacteur: Alejandro García Cestero. De citaten tussen aanhalingstekens zijn letterlijk overgenomen uit de tekst die is gepubliceerd in het BOE.*