Wie telt de mensen op festivals: zes cijfers uit augustus en geen enkel legt uit hoe er is geteld

Tussen 3 en 7 augustus 2026 publiceerden zes Spaanse festivals hun slotcijfer op dezelfde plek: het Portal de la Música en Vivo, het medium van de Asociación de Promotores Musicales (APM). Geen van de zes berichten legt uit hoe die mensen zijn geteld. En in geen enkel bericht staat een persoon met naam en functie die het getal onderschrijft.

Dit is geen verwijt aan iemand in het bijzonder. Het is het circuit: de promotor geeft het cijfer af en de brancheorganisatie publiceert het onder haar eigen redactienaam. In geen van de zes berichten komt het woord audit voor, en ook niet toegestane capaciteit, toegangscontrole of rapport van de ticketprovider. Wat volgt zijn de zes cijfers naast elkaar, langs dezelfde meetlat, en de vraag waar ze op steunen.

Eén ding moet gezegd voordat we verdergaan: een van die zes hebben wij zelf gepubliceerd. FAR València en zijn 45.000 bezoekers verscheen in dit magazine, en wat ons toen interesseerde was niet de kop maar de 47,5% kopers van buiten de stad. Ook het cijfer van FAR is een eigen opgave, en ook dat hebben wij niet geverifieerd. Dit artikel is geen uitzondering op die praktijk: het kijkt haar recht in de ogen, te beginnen bij de onze.

De zes cijfers van de week

Drie dingen keren in alle zes terug.

De vereniging ondertekent ze, niet de promotor. Alle zes berichten dragen de naam "Departamento de Contenidos de APM". Geen enkel bericht is toegeschreven aan het bedrijf dat het festival organiseerde.

Vier van de zes zeggen niet wanneer het festival plaatsvond. Dat zijn die van Cádiz Music Stadium, Low Festival, SonRías Baixas en Santvi Fest. Bij het Santvi Fest hoort een kanttekening: het gebrek zit in het bericht, niet bij het festival. De data, van 31 juli tot 3 augustus 2026, staan op de website van het festival zelf, en dat zijn de data die dit artikel gebruikt. Het bericht van Noches del Botánico is de duidelijkste uitzondering: het geeft de volledige periode, van 4 juni tot 31 juli. Dat van Low noemt bovendien de promotor niet; dat van SonRías Baixas wel, PlayPlan.

Geen enkel bericht zegt waar het getal vandaan komt. Het woord audit komt in geen van de zes voor. Toegestane capaciteit, toegangscontrole of rapport van de ticketprovider evenmin. En er is niemand met naam die voor het cijfer instaat: de meest concrete bronvermelding die ze halen is "de organisatie".

Wat een bezoekersaantal onderbouwt

Op basis van wat is gepubliceerd: niets. En het is goed om precies te zeggen wat dat betekent, want het betekent niet dat de cijfers vals zijn. Daar is geen enkel bewijs voor, en dat is ook niet wat hier wordt beweerd. Wat hier wordt beweerd, is dat ze, zoals ze nu zijn gepubliceerd, niet controleerbaar zijn: een lezer, een sponsor, een overheid of een concurrent heeft niets om ze tegen af te zetten.

Om een bezoekersaantal controleerbaar te maken zijn drie dingen nodig, en alle drie bestaan al bij de meeste producties:

1. 1De toegestane capaciteit van de locatie. Dat is het plafond. Zonder dat heeft geen enkel getal schaal: 6.000 mensen kan een historisch uitverkochte avond zijn of een derde van de ruimte, en van buitenaf zie je het verschil niet.
2. 2De telling van de toegangscontrole. De tourniquets, de scanners of de handmatige telling aan de deur leveren een getal op. Dat getal bestaat de maandag erna.
3. 3Het rapport van de ticketprovider. Uitgegeven tickets, gevalideerde tickets, uitnodigingen, accreditaties. Het is het document waarmee een promotor de rekening opmaakt met zijn eigen team.

Er ontbreekt een vierde ding, en dat is geen document maar een precisering: de eenheid. Als SonRías Baixas 25.000 bezoekers in drie dagen opgeeft, zijn dat dan 25.000 verschillende mensen of 25.000 opgetelde bezoeken? Als Noches del Botánico meer dan 190.000 opgeeft over 52 concerten, hoeveel van die bezoekers gingen dan naar twee concerten? Geen van de zes berichten maakt dat duidelijk. Twee festivals met precies hetzelfde publiek kunnen cijfers publiceren die een factor gelijk aan het aantal dagen uit elkaar liggen, afhankelijk van welke van de twee conventies ze gebruiken. Er is geen gemeenschappelijke conventie in de sector, dus de zes cijfers in de tabel hierboven zijn strikt genomen niet met elkaar te vergelijken. Ze staan in dezelfde kolom, en meer valt er niet mee te doen.

Er is een snelle manier om dat te zien: tel ze op. Onder elkaar gezet komen de zes cijfers uit op meer dan 392.000 bezoekers. Dat getal betekent niets. Noches del Botánico telt 52 concerten verspreid tussen 4 juni en 31 juli; SonRías Baixas telt drie dagen en het Santvi Fest vier; en geen van de zes zegt of het om verschillende personen of om tickets gaat. Optellen is wat iedereen met dit soort koppen doet, en het is precies wat niet kan.

Hier zit een nuance die vaak over het hoofd wordt gezien: bij festivals met betaalde toegang bestaat het getal, en het is exact. Het Santvi Fest verkocht een gewoon ticket voor 8 euro in de voorverkoop en 10 euro aan de kassa, volgens zijn officiële website. Dat betekent dat er een verkoopsysteem en een toegangstelling achter zitten. Het probleem is niet dat het cijfer niet te achterhalen is. Het probleem is dat het resultaat wordt gepubliceerd zonder de methode.

En aan wie vraag je die methode? Geen van de zes berichten wijst een derde partij aan die het getal heeft gecontroleerd, en geen enkel verwijst naar een document. De APM publiceert elk jaar het Anuario de la Música en Vivo met de omzet van de sector, het referentiedocument van de markt, maar de slotberichten van de edities lopen via een andere route en komen daar niet langs.

Het geval Santvi Fest

Van de zes is er één die het hele mechanisme in zijn zuiverste vorm laat zien.

Het bericht van de APM van 7 augustus 2026 zegt: *"De derde editie van het Santvi Fest heeft 6.000 bezoekers samengebracht gedurende vier dagen in het Parc dels Germans Gabrielistes in Sant Vicenç de Montalt."* Het cijfer wordt als een feit neergezet. Het wordt aan niemand toegeschreven.

Het is niet de eerste keer dat dat getal opduikt. En ook niet de tweede. Alle drie de edities van het festival zijn afgesloten met hetzelfde gepubliceerde cijfer, en alle drie de keren met bijna dezelfde woorden.

Op 5 augustus 2024, na de eerste editie, publiceerde de website van het festival: *"El festival reuneix més de 6.000 assistents en quatre jornades"*.

Op 4 augustus 2025, na de tweede: *"La convocatòria reuneix més de 6.000 assistents en quatre jornades"*.

Op 7 augustus 2026, in het bericht van de APM: *"6.000 bezoekers gedurende vier dagen"*.

Wat zich herhaalt is niet alleen het cijfer. Het is de hele constructie: zesduizend bezoekers, vier dagen. Drie jaar op rij, in de eerste week van augustus, met als enige verschil het onderwerp van de zin: "el festival", "la convocatòria", "la tercera edición". Dat is geen indruk of vermoeden: het zijn drie gepubliceerde, linkbare teksten, en je kunt ze achter elkaar lezen.

Er is bovendien een redactionele nuance die niet onbelangrijk is. Het festival schreef beide keren "més de 6.000", en dat is een ondergrens: het betekent zesduizend of meer. Het bericht van de APM van dit jaar schrijft kaal "6.000", wat als een exact gegeven leest. Dezelfde hoeveelheid verandert van aard afhankelijk van de zin eromheen, en geen van de drie teksten maakt duidelijk welke van de twee lezingen de juiste is.

In 2025 was er wél een tweede afzender. Het Ajuntament de Sant Vicenç de Montalt verspreidde op 6 augustus zijn eigen balans, onder de kop *"Santvi Fest tanca una 2a edició d'èxit amb més de 6.000 assitents"*, met een citaat van de burgemeester: *"Estem molt satisfets amb la resposta del públic..."*. Hetzelfde cijfer, hetzelfde "més de", een andere website en een persoon met naam erachter.

Het is goed om precies te zijn over wat dit bewijst en wat niet. Het bewijst niet dat het cijfer vals is. Een locatie met een stabiele capaciteit en een identieke opzet, vier dagen, hetzelfde park, hetzelfde ticketmodel, kan zonder enig mysterie hetzelfde cijfer herhalen, en het zou vreemd zijn als dat niet zo was. Wat gedocumenteerd is, is iets anders: dat het getal en de verpakking eromheen drie jaar op rij identiek terugkeren, en dat geen van de drie teksten zegt waar het vandaan komt. Dat zijn twee verschillende beweringen, en hier wordt alleen de tweede gedaan.

Er is ook geen manier om er schaal aan te geven. De capaciteit van het Parc dels Germans Gabrielistes staat in geen van de geraadpleegde bronnen, dus je kunt niet eens weten of 6.000 een volle bak is, de helft van het terrein of een optelsom van bezoeken over vier dagen.

Wat dit jaar wél is veranderd, is wie het zegt. Op 14 augustus 2026 is het bericht van de APM de enige plek waar het cijfer van de derde editie is gepubliceerd. Het festival heeft geen slotbericht uitgebracht: het laatste item in zijn nieuwsrubriek dateert van 18 juni 2026. Het Ajuntament evenmin: zijn gemeentelijke nieuwsberichten van 2 tot 13 augustus 2026 gaan allemaal over de Festa Major en geen enkel noemt het festival.

Die stilte weegt, omdat die er vorig jaar niet was, en omdat het Ajuntament geen neutrale derde is die toevallig langskwam: het noemt zichzelf medeorganisator, in eigen woorden, samen met "la promotora barcelonina TheProject". In 2025 bevestigde de publieke medeorganisator het cijfer met een eigen balans en een citaat van de burgemeester. In 2026 heeft het niets gezegd. We weten niet waarom, en we gaan er niet naar raden. Dat is het feit.

De rest van de editie is wél gedocumenteerd, en door het festival zelf. Het vond plaats van 31 juli tot 3 augustus 2026. Een gewoon ticket kostte 8 euro in de voorverkoop (plus kosten) en 10 euro aan de kassa, met kortingstarieven voor kinderen en gezinnen. Op de affiche stonden Gemma Humet, Gessamí Boada, Irene Cortés en Palmira Yelo in de middagen, en Arrels de Gràcia, Tonia Richii, Las Karamba en Clarence Bekker Band in de avonden. De organisatie is in handen van de Barcelonese promotor The Project, de voettekst van de festivalwebsite luidt "© 2026 Paral·lelos Musicales", met medewerking van het Ajuntament, de Generalitat de Catalunya en het ICEC.

Bij elkaar beschrijven die stukken het model goed: een buurtfestival met een ticket van 8 euro, een gemeente als medeorganisator, een promotor die lid is van de APM en een bezoekersaantal dat dit jaar alleen in het medium van die vereniging is gepubliceerd. Geen van die dingen is op zichzelf verwijtbaar. Samen beschrijven ze vrij goed hoe het verhaal van een zomer tot stand komt.

Wie ondertekent

De APM verenigt meer dan 100 leden en zegt "meer dan 80% van de private promotors" te vertegenwoordigen, volgens haar eigen zelfbeschrijving.

Ze is ook een medium. Het Portal de la Música en Vivo publiceert nieuws, en daar verschenen de zes berichten van augustus, ondertekend door de contentafdeling. Het portaal heeft daarnaast een aparte rubriek, "Comunicados", en biedt onderdak aan auteursprofielen van aangesloten promotors. Het bericht over het Santvi Fest ging niet via die weg: het werd gepubliceerd als nieuws, onder de naam van de redactie.

The Project, de promotor van het Santvi Fest, is lid van de APM en heeft een eigen auteursprofiel op het portaal, met een bedrijfsbiografie en eigen gepubliceerde artikelen. Het had dus een kanaal om zijn eigen teksten te ondertekenen. De afsluiting van zijn festival kwam daar niet langs: die verscheen als nieuws, met de handtekening van de redactie van de vereniging waarvan het lid is.

Op een rij gezet ziet het circuit er zo uit: een aangesloten promotor organiseert een festival, de vereniging waarvan hij lid is publiceert het bezoekersaantal van dat festival als eigen redactionele content, het bericht wijst geen derde partij aan die het heeft gecontroleerd en de publieke medeorganisator bevestigt het niet. Elke schakel is legitiem en geen enkele verbergt iets: de auteursprofielen zijn openbaar, de rubriek voor persberichten bestaat en de zelfbeschrijving van de APM staat op haar website. Het probleem zit niet in het gedrag, het is structureel. Als de afzender, de verspreider en de begunstigde van het cijfer tot hetzelfde circuit behoren, blijft er op dat traject geen enkel punt over waar het cijfer wordt getoetst.

Een kanttekening, zonder er meer van te maken dan het is: een cijfer publiceren zonder methode is ook niet exclusief voor dit portaal. De 65.000 bezoekers van Brunch Electronik Festival werden op dezelfde manier gepubliceerd, als cijfer van de organisatie en zonder uitleg over de herkomst. Het is een los geval, geen patroon: met één geval bewijs je geen algemene regel, en we gaan niet doen alsof dat wel zo is. Wat het Portal de la Música en Vivo wél bijzonder maakt, is dat het veel van die berichten op één plek bundelt, en dat maakt het mogelijk ze naast elkaar te zien. Wat precies is wat we hier hebben gedaan.

Wat je hiermee doet

Als je promotor bent, gaat dit niet over kritiek op iemand. Het gaat erover dat de volgende keer dat je een cijfer publiceert, het een van de weinige van de zomer is dat iemand kan controleren. Het is een goedkoop concurrentievoordeel: geen van de zes berichten in deze reeks doet het.

• Publiceer de eenheid, niet alleen het getal. "18.000 bezoeken in vier dagen" en "18.000 verschillende personen" zijn verschillende zinnen, en maar één beschrijft jouw evenement. Kies een conventie, zet die in het bericht en verander die niet van het ene jaar op het andere.
• Publiceer waar het getal vandaan komt. Eén regel volstaat: telling van de toegangscontrole, gevalideerde tickets bij de ticketprovider, toegestane capaciteit van de locatie. Als je cijfer uitnodigingen, accreditaties of personeelstoegang bevat, zeg dat dan.
• Zet er een naam en een functie achter. "Volgens de organisatie" is geen bronvermelding, het is een manier om niets toe te schrijven. Laat het cijfer ondertekenen door de festivaldirectie of de productieleiding, met naam.
• Zet de data in het bericht. Vier van de zes berichten in deze reeks hebben ze niet. Het is het makkelijkste gegeven ter wereld, en zonder is je bericht niet te archiveren en niet te vergelijken.
• Bewaar het geëxporteerde rapport, niet alleen de kop. De dag dat een sponsor, een overheid of een investeerder om onderbouwing vraagt, is het verschil tussen het validatiebestand van die julimaand wel of niet hebben een paar weken werk.
• Herhaal je het cijfer van vorig jaar, leg het dan uit. Een stabiele capaciteit met een identieke opzet levert gelijke cijfers op, en dat is een prima antwoord. Het in het bericht zelf geven voorkomt dat iemand anders de vraag stelt. En als je bovendien drie jaar op rij de hele zin herhaalt, zet uiteindelijk iemand de drie teksten onder elkaar, zoals hier.
• Heb je een publieke medeorganisator, sluit de balans dan samen af. Een gemeente die haar eigen balans publiceert, maakt van jouw cijfer een gegeven met twee afzenders en een persoon met naam erachter. Dat is wat in Sant Vicenç de Montalt in 2025 gebeurde, en wat in 2026 niet is gebeurd. Het kost geen geld.
• Leg je cijfer vóór publicatie naast je eigen verkoop. Uitgegeven tegenover gevalideerde tickets, voorverkoop tegenover kassa, postcodes van de aankopen. Het is de goedkoopste analyse die een promotor kan doen en die verandert meestal de kop die je wilde plaatsen.

Zes festivals publiceerden in vijf dagen hun cijfer, en geen enkel publiceerde hoe het eraan was gekomen. Zolang de methode niet wordt gepubliceerd, is de geloofwaardigheid van een bezoekersaantal wat ieder er zelf aan toekent. De eerste promotor die die regel toevoegt, krijgt iets wat geen van de zes berichten heeft, en het zal hem één zin hebben gekost.